Czasowe oddelegowanie do Francji pracownika przedsiębiorstwa zagranicznego

1/ Opis możliwych sytuacji

Delegowanie pracowników do innego kraju, w rozumieniu francuskiego Kodeksu pracy (art. L.1261-1 do L.1263-2 i R.1261-1 do R.1264-3 francuskiego Kodeksu pracy), dotyczy przypadków, w których pracodawca, mający stałą siedzibę poza terytorium Francji, powierza konkretne zadanie swym pracownikom, które winno zostać wykonane we Francji, przez co rozumie się, że po wykonaniu zadania pracownicy wracają do pracy w swoim pierwotnym przedsiębiorstwie.

Przepisy dotyczące „delegowania pracowników do innego kraju” stosuje się zatem do pracodawców mających siedzibę poza terytorium Francji, którzy wykonują zadania we Francji w ramach 4 poniższych sytuacji :

- świadczenie usług : „świadczenie usług” oznacza działalność o charakterze przemysłowym, handlowym, rzemieślniczym, działalność wykonywaną w ramach wolnego zawodu lub działalność o charakterze rolniczym wykonywaną w ramach umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorstwem świadczącym usługi i usługobiorcą, za cenę uzgodnioną pomiędzy nimi. W zakres ten wchodzą w szczególności wszystkie działania wykonywane w ramach podwykonawstwa (sektor budownictwa i robót publicznych, itd.) ;

- mobilność w obrębie jednej grupy przedsiębiorstw : na przykład oddanie do dyspozycji personelu w celach niekomercyjnych odbywające się między przedsiębiorstwami należącymi do jednej grupy lub oddziałami jednej spółki w celu np. wykonania konkretnego projektu, szkolenia, itd. ;

- oddelegowanie pracowników w ramach pracy tymczasowej : agencja pracy tymczasowej mająca stałą siedzibę za granicą może delegować pracowników do pracy w przedsiębiorstwie we Francji ;

- wykonywanie zadania na własny rachunek : przykładowo, przedsiębiorstwo mające siedzibę za granicą, będące właścicielem upraw we Francji, deleguje na czas określony swoich pracowników w celu wykonania wyrębu drzew.

Pracodawca mający siedzibę poza terytorium Francji musi prowadzić uznaną działalność w kraju pochodzenia, aby móc wysłać do Francji swoich pracowników jako pracowników delegowanych. Jeżeli natomiast przedsiębiorstwo świadczące usługi prowadzi regularną, stałą i nieprzerwaną działalność na terytorium Francji, musi ono zarejestrować we Francji swoją siedzibę i objąć swych pracowników ogółem przepisów francuskiego Kodeksu pracy.

Ponadto, mimo iż czas wykonywania zadań może wynieść w zależności od powierzonego zadania od jednego dnia do wielu miesięcy, delegowanie musi zachować swój charakter czasowy.

We Francji wykonywanie niektórych zawodów, m.in. lekarza, architekta, taksówkarza, rewidenta księgowego, zawodu związanego z ubezpieczeniami (np. agenta ubezpieczeniowego), zawodu związanego, z ochroną, jest reglamentowane. W przypadku delegowania pracowników przedsiębiorstwo, którego działalność dotyczy jednego z wymienionych wyżej zawodów, winno dysponować zaświadczeniami, zezwoleniami, innymi dokumentami lub dyplomami wymaganymi we Francji do wykonywania tych zawodów.

2/ Jakie formalności należy wypełnić przed delegowaniem ?

2.1 Obowiązkowa deklaracja przed rozpoczęciem okresu delegowania

Przed rozpoczęciem świadczenia usługi pracodawca musi złożyć deklarację o delegowaniu, sporządzoną w języku francuskim, w departamentalnej dyrekcji pracy w miejscu wykonywania usługi we Francji (lub w pierwszym miejscu działalności w przypadku usług świadczonych w różnych miejscach), za pośrednictwem listu poleconego za poświadczeniem odbioru, faksu lub poczty elektronicznej.

- Trzy wzory deklaracji znajdują się na stronie internetowej (lien vers 3 modèles de déclaration préalable de détachement) (umowa o świadczenie usług, mobilność w obrębie jednej grupy przedsiębiorstw, delegowanie na własny rachunek).

- Wykaz departamentalnych dyrekcji pracy (patrz serwis internetowy francuskiego Ministerstwa Pracy, „informations pratiques”/ „vos interlocuteurs en region”, („ informacje praktyczne”/ „osoby kontaktowe w regionie”), pod adresem : www.travail-solidarite.gouv.fr/adresses-utiles/vos-interlocuteurs-regions).

- Lista departamentalnych dyrekcji pracy

Brak wymaganej deklaracji o delegowaniu podlega karze grzywny przewidzianej dla wykroczeń czwartego stopnia (art. R. 1264-1 francuskiego Kodeksu pracy), która wynosi 750 euros maximum (grzywna zryczałtowana- cf. article 131-13 code pénal).

2.2 Wniosek o pozwolenie na pracę (w przypadku pracodawców mających siedzibę w kraju trzecim)

Jedynie pracodawcy mający siedzibę w kraju trzecim (poza terytorium UE, EOG i Szwajcarii), którzy pragną delegować swoich pracowników pochodzących z krajów trzecich do pracy we Francji, Z wnioskiem o wydanie pozwoleń na pracę pracodawca powinien się zwrócić do departamentalnej dyrekcji pracy w miejscu wykonywania zadań przez swoich pracowników.

Osoby pochodzące z krajów trzecich (spoza terytorium UE, EOG i Szwajcarii) zatrudnione na stałe przez przedsiębiorstwo mające siedzibę w UE, EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej mogą być delegowane do Francji bez konieczności legitymizowania się pozwoleniem na pracę, jeżeli są one posiadaczami dokumentu upoważniającego je do stałego pobytu i pracy w kraju, w którym ich pracodawca prowadzi działalność (art. R. 5221-2, 2° francuskiego Kodeksu pracy). - więcej informacji można znaleźć w serwisie internetowym francuskiego Ministerstwa ds. Imigracyjnych

3/ Obowiązujące przepisy

3.1 W okresie delegowania swoich pracowników do Francji pracodawcy są zobowiązani do przestrzegania przepisów francuskich w niektórych kwestiach, wymienionych pokrótce w art. L. 1262-4 francuskiego Kodeksu pracy.

Wymienione wyżej przepisy obejmują :
- postanowienia legislacyjne i regulaminowe,
- przepisy wynikające z właściwych umów i układów zbiorowych mających zastosowanie do pracowników francuskich wykonujących tę samą pracę co pracownicy delegowani

Pracodawcy winni zatem przestrzegać obowiązujących przepisów francuskich w zakresie warunków pracy i zatrudnienia pracowników. Szczegółowe omówienie przepisów francuskich mających zastosowanie do pracowników podczas okresu ich delegowania we Francji (Załącznik – pdf 112.8 ko )

3.2 Przepisy kodeksu pracy, które nie mają zastosowania

Do pracowników delegowanych nie mają zastosowania przepisy francuskiego prawa pracy dotyczące zawarcia i rozwiązania stosunku pracy, reprezentacji personelu, szkolenia zawodowego i zabezpieczeń społecznych. W tych kwestiach zastosowanie ma prawo kraju pochodzenia pracowników delegowanych.

3.3 Zasady szczegółowe

- Wypadek przy pracy

W przypadku gdy pracownik delegowany, nieobjęty francuskim systemem ubezpieczeń społecznych, ulegnie wypadkowi przy pracy we Francji, przedsiębiorstwo, w którym ten pracownik świadczy pracę (lub pracodawca pracownika delegowanego w przypadku delegowania na własny rachunek) wysyła oświadczenie o wypadku przy pracy inspektorowi pracy w miejscu, w którym wypadek miał miejsce.

- Przynależność do systemu ubezpieczeń społecznych

Pracodawcy mający siedzibę poza terytorium Unii Europejskiej przedstawiają bezzwłocznie, na wniosek inspekcji pracy, zaświadczenie o zachowaniu zgodności z przepisami w zakresie ubezpieczeń społecznych :

- wystawione w ich kraju pochodzenia, jeżeli kraj ten jest sygnatariuszem umowy dwustronnej z Francją (lista państw, które podpisały umowy dwustronne z Francją znajduje się w serwisie internetowym Centrum Europejskich i Międzynarodowych Instytucji Łącznikowych Zabezpieczenia Społecznego CLEISS (Centre des Liaisons Européennes et Internationales de Sécurité Sociale) (www.cleiss.fr) ;

- lub, w przeciwnym razie, wystawione przez urząd francuski zajmujący się poborem składek na ubezpieczenie społeczne.

- Przewozy kabotażowe w transporcie lądowym i rzecznym

Zasady oddelegowania określone przez Kodeks Pracy mają zastosowanie do pracowników firm transportowych mających swoją siedzibę poza granicami Francji, a którzy wykonują przewozy kabotażowe we Francji.
"Kabotaż" można zdefiniować jako świadczenie przewozu towarów lub osób między dwoma punktami na terenie jednego kraju.

Istnieje kilka rodzajów przewozów kabotażowych.
- przewóz kabotażowy lądowy osób lub towarów
- przewóz kabotażowy rzeczny osób lub towarów

Przy przewozie kabotażowym trwającym powyżej tygodnia przewoźnicy zobowiązani są do dostarczenia do Inspekcji Pracy uprzedniego oświadczenia o specjalnym oddelegowaniu z miejsca początkowego pierwszej operacji abotażowej

Uwaga ! Od 19 kwietnia 2010 r. przewozy kabotażowe lądowe lub rzeczne nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia oddelegowania, gdy trwają krócej niż tydzień (zgodnie z dekretem nr 2010-389 z 19 kwietnia 2010 r.).

DODATKOWE INFORMACJE o warunkach przewozu kabotażowego i o nowych regulacjach dotyczących lądowego transportu towarów można znaleźć w broszurze dostępnej w 6 językach (francuskim, niemieckim, angielskim, hiszpańskim, włoskim i polskim) na stronie Ministerstwa Transportu dostępnej na : ww.developpement-durable.gouv.fr

transports et sécurité routière" (transport i bezpieczeństwo drogowe) / "secteur routier" (sektor gospodarki drogowej) / "plaquette d’information" (broszura informacyjna).

- Osoby zatrudnione w rolnictwie

W zakresie wymiaru czasu pracy i wypoczynku oraz urlopów - do pracowników delegowanych do Francji do pracy w przedsiębiorstwie należącym do sektora rolnego (por. wykaz w art. L. 713-1 francuskiego Kodeksu pracy) mają zastosowanie postanowienia francuskiego Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem szczegółowych postanowień francuskiego Kodeksu rolnego (por. art. L. 713-1 do L. 713-5, L. 713-13 i L. 713-19 do L. 713-22 francuskiego Kodeksu pracy dotyczące czasu pracy, oraz art. L. 714-1 do L. 714-8 dotyczące wypoczynku i urlopów).

4/ Jakich dokumentów może wymagać od pracodawcy inspekcja pracy w przypadku kontroli ?

Służby kontroli mogą wymagać bezzwłocznego przedstawienia przez pracodawcę określonego wykazu dokumentów, które winny być sporządzone w języku francuskim i podawać kwoty w walucie euro (por. art. R. 1263-1 francuskiego Kodeksu pracy), a mianowicie :

- dokumentu stwierdzającego prawidłowość sytuacji pracodawcy w zakresie świadczeń społecznych, jeżeli pracodawca ma siedzibę poza terytorium Unii Europejskiej,

- jeżeli to konieczne (por. ustęp 2.2), pozwolenia na pracę dla pracowników pochodzących z krajów trzecich,

- dokumentu potwierdzającego badania lekarskie przeprowadzone w kraju pochodzenia, będące odpowiednikiem badań przewidzianych we Francji dla pracodawców prowadzących działalność w jednym z państw UE, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej,

- odcinka wypłaty każdego delegowanego pracownika, bądź innego równoważnego dokumentu (jeżeli okres delegowania wynosi jeden miesiąc lub dłużej), bądź jakiegokolwiek innego dokumentu stanowiącego dowód na zachowanie zgodności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej,

- dokumentu potwierdzającego uzyskanie gwarancji finansowej lub jakiegokolwiek innego równoważnego dokumentu (w przypadku agencji pracy tymczasowej).

Niemożność przedstawienia tych dokumentów inspekcji pracy podlega karze grzywny przewidzianej dla wykroczeń trzeciego stopnia w wysokości 450 euro maximum (art. 131-13 „code pénal”), a także może być traktowane jako wykroczenie utrudniania wykonywania zadań przez inspektora pracy, które podlega karze więzienia i grzywnie w wysokości 3 750 euro (art. L. 8114-1 francuskiego Kodeksu pracy).

5/ Możliwości odwołań

Możliwość odwołania przed sądem pracy : art. R. 1412-5 francuskiego Kodeksu pracy przewiduje możliwość wnoszenia przez delegowanych pracowników skarg dotyczących przysługujących im praw przed sądem pracy, właściwym dla okręgu, w którym usługa jest lub była wykonywana. Jeżeli usługa jest lub była wykonywana w okręgu właściwości kilku sądów pracy, skargę można złożyć przed którymkolwiek z tych sądów (mapa okręgów sądowych znajduje się pod adresem : www.carte-judiciaire.justice.gouv.fr). Pracownicy mogą również składać skargi przed sądem właściwym w kraju, w którym pracodawca ma siedzibę.

6/ Informacje dodatkowe

Pracodawcy i pracownicy, którzy pragną uzyskać dodatkowe informacje na temat delegowania pracowników za granicę, lub którzy pragną zwrócić uwagę służb inspekcji pracy na konkretne sytuacje, mogą kontaktować się z departamentalną dyrekcją pracy w miejscu świadczenia usług we Francji.

Czasowe oddelegowanie do Francji pracownika przedsiębiorstwa zagranicznego : Jakie prawa Ci przysługują ?